لیزینگ

اشاره:

تحولات وسیعی که در عرصه تولید ، عرضه و تقاضا طی نیم قرن اخیر رخ داده است ، موجب شده است تا دست اندر کاران سیاست های اقتصادی در کشور ها برنامه ریزی لازم را برای تاسیس شرکت های جدید که می توانند ابزار های اعتباری در جهت رشد صنایع و اقتصاد آنها محسوب شوند در دستور کار خود قرار دهند .

واحد های لیزینگ (leasing )  از جمله چنین شرکت هایی محسوب می شوند که چنانچه آیین نامه ها و مقرات فعالیت آنها به خوبی تدوین و تصویب شوند می توانند سهم خوبی در توسعه اقتصادی و صنعتی کشور داشته باشند .

تعاریف و واژه های مکرتبط با لیزینگ :

Lessee (اجاره کننده ) : فرد یا شرکتی که حق استفاده از مورد اجاره در ازای پرداخت مبلغ اجاره تعیین شده در قرارداد را دارد .

Lessor ( اجاره دهنده ) : مالک قانونی مورد اجاره که حق استفاده از آن را در ازای دریافت مبلغ تعیین شده در قرارداد به فرد یا شرکتی منتقل می کند .

Contract ( قرارداد ) : توافق کتبی بین طرفین که تمامی شرایط و موارد مرتبط با انتقال حق استفاده مورد اجاره و پرداخت مبلغ اجاره به اجاره دهنده را بر دارد .

Rental  ( مبلغ اجاره ) : مبلغی که به صورت دوره ای از طرف اجاره کننده به اجاره دهنده پرداخت می شود و در قرارداد معین شده است .

Supplier  ( عرضه کننده ) : تولید کننده یا شرکتی که مورد اجاره را تعیین می کند .

مراحل اولیه لیزینگ :

1. قرارداد لیزینگ بین دو طرف امضا می شود .

2. ( اجاره دهنده ) مبلغ خرید را به تامین کننده پرداخت می کند .

3. مورد اجاره به ( اجاره دهنده ) تحویل داده می شود .

4. ( اجاره کننده ) مبلغ تعیین شده را طبق قرارداد به ( اجاره دهنده ) پرداخت می کند .

مزایای لیزینگ :

1. نحوه پرداخت با توجه به شرایط ( اجاره کننده ) از نظر جریان نقدینگی تعیین می گردد . مبلغ اجاره به صورت ماهانه ، دو ماه یکبار و چهار ماه یکبار قابل پرداخت است . همچنین می توان این مبلغ را  ( در طی زمان پرداخت ) کم و زیاد نمود .

2. در پایان مدت قرارداد ، ( اجاره کننده ) می تواند مورد اجاره را به قیمت تعیین شده در قرارداد خریداری نماید ، قرارداد را تجدید نماید یا مورد اجاره را افزایش دهد .

3. علاوه بر استفاده از مورد اجاره ، خدمات دیگری مانند پشتیبانی فنی ، گارانتی و یا امکان تعویض مورد اجاره برای استفاده از تکنولوژی پیشرفته تر نیز به مشتری ارائه می گردد . هزینه این گونه خدمات ممکن است به مبلغ اجاره افزوده یا به صورت جداگانه محاسبه گردد .

4. هزینه خرید مورد اجاره از عرضه کنندگان از طریق منابع مالی ( اجاره دهنده ) و یا با مشارکت         سرمایه گذاران و موسسات مالی تامین می شود .

5. بر طبق قوانین هر کشور ، دو طرف می توانند از مزایای مالیاتی مورد اجاره مرتبط با لیزینگ استفاده کنند .

6. لیزینگ ممکن است با هدف خرید و یا  تنها با هدف استفاده از مورد اجاره در زمان مشخص انجام گیرد .

انواع روش های لیزینگ :

لیزینگ عملیاتی : این لیزینگ قدیمی ترین روش و ساده ترین نوع عملیات لیزینگ است که بر اساس آن قرارداد با مستاجر ( متقاضی ) صرفا به قصد بهره برداری و برخورداری از حق انتفاع کالا ( مورد اجاره ) منعقد می شود و در پایان مدت قرارداد ، مورد اجاره عینا به موجر مسترد می شود . در این نوع لیزینگ معمولا     صد در صد بهای مورد اجاره توسط موجر تامین می شود .

لیزینگ سرمایه ای : لیزینگ سرمایه ای یا اجاره اعتباری مشابهت کامل با عقد اجاره به شرط تملیک مندرج در قانون عملیات بانکی بدون ربا دارد و تنها تفاوت آن شرایط اختیار خرید در لیزینگ سرمایه ای یا اجاره اعتباری است .

این نوع عملیات لیزینگ در نوع خود یکی از پیشرفته ترین شیوه های لیزینگ در جهان محسوب می شود که امروزه به دلیل ماهیت آن از لحاظ پیش بینی امکان تملیک مورد اجاره توسط مستاجر ( متقاضی ) گستره وسیعی از مبادلات اعتباری را در بر گرفته است .

امروزه بر اساس آمار عملیات لیزینگ بعد از بانکها بعنوان دومین شیوه تامین و تخصیص منابع مالی در     بخش های اقتصادی گوناگون محسوب می شود .

تاریخچه :

لیزینگ از بدو پیدایش :

اولین مؤسسه لیزینگ در سال 1952 در آمریکا با نام (  United States International Leasing) تاسیس و آغاز به کار کرد . و به تدریج اوایل سال 1960 مؤسسات لیزینگ در کشور های توسعه یافته اروپا و ژاپن یکی پس از دیگری تاسیس گردید . در سال 1977 موسسه توسعه کره جنوبی به عنوان اولین تجربه موسسه مالی بین المللی IFC وابسته به بانک جهانی که به منظور توسعه فعالیت لیزینگ تشکیل گردیده بود انتخاب و با حمایت تکنیکی موسسه اورینت لیزینگ آغاز به کار نمود ،که این نقش بسیار ارزنده ای در توسعه کشور کره جنوبی داشته است .

کشور های فعال در بخش لیزینگ در قاره آسیا :

ژاپن ، هنگ کنگ ، جمهوری خلق چین ، کره ، هند ، تایوان ، ترکیه ، تایلند ، پاکستان ، اندونزی و عربستان .

لیزینگ در ایران :

لیزینگ در ایران قدمتی بیش از سه دهه دارد . این صنعت در اواسط دهه 1970 و مقارن با اشاعه آن در اقتصاد کشورهای آسیایی و آمریکای لاتین ، در کشور ما پدیدار شد و اولین شرکت لیزینگ در 21/4/1354 با مشارکت فنی و مالی فرانسویان پا به عرصه وجود نهاد .