بازارگردان market maker به عنوان گروهي از فعالان بازار سرمايه است كه كاهش شكاف قيمتي بين عرضه و تقاضاي پيشنهادي ، افزايش قدرت نقدشوندگي سهم در بازار و ايجاد نظم و تعادل در صف از جمله وظايف مهم او به شمار مي رود.
بازارگردان براي تحقق تثبيت نسبي درقيمتها نيازمند سرمايه قابل توجهي بوده وبه اين دليل است كه اغلب تحت پوشش شركتها قرار مي گيرد.دربورس نيويورك و لندن ،شركتهاي بازار گردان به صورت اعضاي 2نفره تا20نفره تشكيل گرديده و به اين ترتيب است كه بازار گرداني به صورت شركتي براي بيش از يك سهم توجيه پذيراست.
بازارگرداني به دوروش وكالتي و مالكيتي انجام مي پذيرد:درنوع اول (وكالتي) سهم به قيمت پايين از طريق يك مشتري خــريداري شده و به قيمت بالاتر به مشتري ديگري عرضه مي گردد.بازارگردان دراين معامله تنهايك واسطه گربوده و مالكيتي برروي سهم معامله شده نخواهدداشت.درروش دوم (مالكيتي)بازارگردان مالك سهم شده وبافروش آن درقيمتي مناسب سودقابل توجهي بدست مي آورد.
بازارگرداني در كشورهاي (بازارهاي)درحال توسعه و كم ثبات ازنقطه نظرمسائل سياسي اجتماعي٬اقتصادي و سياستگذاريهاي نامناسب تفاوت چشمگيري باروندبازار دربازار توسعه يافته خواهدداشت.تحقيقات نشان مي دهد عرض و عمق بازارهاي توسعه يافته بسيا ر متفاوت از بازارهاي درحال توسعه است وحتي منحني هاي عرضه و تقـــاضا(bid&ask )نيز دراين بازارها پيوستگي هاي نــرمال را به نمايش نمي گذارند.بازارگردانها همواره با دردست داشتن تعدادي از هرسهم مي توانند بازار متعادلي را شكل دهند و به اين ترتيب سود كسب نمايند.فاكتور مهم بازارگرداني در دنيا، افزايش حجم مبادلات ونه روند قيمت سهم مي باشدوبه اين ترتيب در بورسهاي معتبر بين المللي ، بازارگردانها به عنوان نهادهاي مستقل مالي طبق ضوابط مشخصي به داد و ستد پرداخته و سودآوري مي كنند.آنها مي تواننددر طول يك روز متناسب با شرايط موجود در بازار، قيمت سهام را تغيير دهند.
عوامل موثر بر امر بازارگرداني :
1- عرض بازار :
وجود خريدار و فروشنده در يك قيمت تعادلي(ارزش ذاتي) وتشكيل جريان دوسويه از خريد و فروش بيانگر ميزان عرض بازار است . چنين بازاري "بازار نقدشونده "² ناميده مي شود.بازارگرداني در اين بازار با حداقل سود موجه است.
2- عمق بازار :
پيشنهاد خريدار و فروشنده در قيمتي بالاتر و يا پايينتر از قيمت تعادلي عمق بازار را تشكيل مي دهد و عدم توازن در عرضه و تقاضا موجب تغيير قيمت سهم به بالا يا پايين خواهد بود.بايد توجه داشت كه درصد نقدشوندگي سهام تا حد زيادي با حجم معاملات يك سهم و همچنين خالص ارزش هر سهم (NAV)³ كه مبين عمق بازار است ، ارتباط دارد.
3- سرمايه يا اطلاعات ؟
سهامداران در بازار سرمايه به دو گروه طبقه بندي مي شوند ، دسته اول با در اختيار داشتن سرمايه به دنبال تزريق نقدينگي به بازار بوده و گروه دوم با داشتن اطلاعات معتبر و مستند به معامله مي پردازند.
سود بازارگردان توسط گروه اول تامين مي گردد و به شرط آنكه اطلاعات گروه دوم ناصحيح باشد از اين گروه نيز سود قابل توجهي عايد وي مي گردد.
در خاتمه آن كه بازارگرداني در بازار پرمخاطره در حال توسعه متأثر از عوامل بيشماري همچون عدم شفافيت در بازار اطلاعات معتبر ، بي ثباتي سياستگذاريها در بازار سرمايه و تحولات سياسي،اقتصادي بوده و نقش حمايتي بازارگردان در اين بازار كمرنگ است.باتوجه به شرايط كنوني دربازارسرمايه آگاهي واطلاعــات بروز،لازمه كاربــــازارگرداني بوده و استفاده ازتحليلگــــران مالي دراين زمينه امــري اجتناب ناپذيرمي نمايد.
منبع:www.euronext.com- http://www.questia.com/
1: spread- liquidity market:2: - (NAV) Net Asset Value
موضوعات مرتبط: مدیریت ، تجارت الکترونیک ، حسابداري ، اقتصاد ، بورس ، آموزشی
